محورهای اصلی فعالیت‌های این سازمان عبارتند از:

اجتماعی فرهنگی سمینار کارگاه آموزشی طرح تحقیقاتی مصاحبه شعبات امور درمانی امور بین الملل برنامه های آتی

1) برنامه‌های آموزشی و فرهنگی:

جمعیت آفتاب با آغاز فعالیت‌های خود نسبت به جذب نیروهای مردمی اعم از افراد حقیقی و حقوقی از جمله پزشكان، دانشجویان، اساتید دانشگاهها، نمایندگان مجلس، هنرمندان، فرهنگیان، جوانان و نوجوانان و دانش‌آموزان و سایر اقشار جامعه اقدام نموده كه تعداد ایشان بالغ بر 13000 نفر می‌گردد. كه این تعداد به صورت اسمی و رسمی عضو جمعیت آفتاب می باشند و علاوه بر اعضاء مذكور جمع كثیری را نیز مراجعینی تشكیل می‌دهند كه جزء سرویس گیرندگان جمعیت محسوب می شوند.

1-1- كلاس‌های آموزشی اعضاء: از مهر سال 78 تعداد 15 دوره آموزشی جهت اعضا با هدف آموزش پیرامون آشنایی با اعتیاد و آماده‌سازی اعضا جهت ساماندهی و مشاركت برگزار شده است.
1-2- برگزاری كارگاههای آموزشی: این روش با هدف تربیت نیروی انسانی در امر پیشگیری از اعتیاد در سطوح مختلف جامعه جهت دبیران اجرایی استان‌ها و شهرستان‌ها هر 6 ماه یكبار از تاریخ 29/2/79 در استان‌های تهران، خراسان، سیستان و بلوچستان و ... برگزار شده است.
1-3- برگزاری جلسات آموزشی دبیران روان‌شناسی مناطق 20 گانه آموزش و پرورش تهران و همچنین برقراری كارگاههای آموزشی تخصصی جهت دانشجویان صنعتی اصفهان، دانشگاه علوم‌پزشكی تهران، آزاد رودهن، دانشگاه الزهرا و علم‌وصنعت به مرحله اجرا درآمده است.
ضمناً جلسات موردی آموزشی و اطلاع‌رسانی به گروهی از پرسنل كمیته امداد امام (ره) و موسسه پژوهشی كودكان دنیا، از جمله فعالیت‌های آموزشی این جمعیت بوده است.
1-4- جمعیت آفتاب با هدف بالابردن سطح اطلاعات پرسنل خود در جلسات آموزشی و پژوهشی‌های زیر شركت نموده كه گواهی‌نامه‌هایی نیز اخذ نموده است.
این جلسات عبارتند از: كارگاههای آموزشی راهنمای پیشگیری سازمان بهزیستی ـ كارگاههای آموزشی سیاست‌گذاری و اداره مطلوب سازمان‌های غیردولتی ـ كارگاه آموزشی مشاركت سازمان ملل و سازمان‌های غیردولتی ـ كارگاه آموزشی مركز توانمندسازی سازمان‌های جامعه مدنی
1-5- جمعیت آفتاب در سال 78 موفق به اخذ انتشار نشریه‌ای تحت نام «پیك آفتاب» شده است كه تاكنون سه شماره منتشر گردیده است ولی برای انتشار مجدد و ارائه یك نشریه كیفی آموزشی و اطلاع‌رسانی دقیق در حال بررسی و جذب نیروهای كارآمد و همچنین پیش‌بینی ایجاد درآمد پایدار برای چاپ و انتشار نشریه درآینده نزدیك هستیم.
1-6- اقدام در جهت امضای تفاهم‌نامه همكاری با وزارت آموزش و پرورش
1-7- اقدام در جهت امضای تفاهم‌نامه همكاری با وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
1-8- اقدام در جهت امضای تفاهم‌نامه همكاری با وزارت كار و امور اجتماعی
1-9- همكاری جهت ساخت فیلم‌های سینمایی و مستند.
1-10- شركت در كارگاه آموزشی بررسی آسیب‌های اجتماعی در محل وزارت خارجه و دریافت لوح تقدیر
1-11- سخنرانی در مدارس راهنمایی دخترانه و پسرانه پیرامون آسیب‌های اجتماعی و پیشگیری از اعتیاد
1-12- سخنرانی در كارخانه دخانیات پیرامون آسیب‌های اجتماعی و مضرات اعتیاد
1-13- شركت در برنامه بسیج اطلاع‌رسانی در هفته سلامت
1-14- برگزاری نمایشگاه بررسی حلقه‌های مفقودة اعتیاد در دانشگاه علوم‌پزشكی دانشگاه تهران به مدت 3 روز در خرداد ماه 83
1-15- برگزاری نمایشگاه با همكاری باشگاه شهروندان جوان در شهر ری در خرداد ماه 83
1-16- شركت در نمایشگاه صنایع دفاع واقع در شهرك شهید فكوری در هفته مبارزه با موادمخدر
1-17- برگزاری نمایشگاه به مناسبت هفته مبارزه با موادمخدر با همت معاونت اجتماعی نیروی انتظامی و ستاد مبارزه با موادمخدر در فرهنگسرای بهمن به مدت یك هفته و دریافت لوح تقدیر
1-18- بازدید هنرمندان سینما و تلویزیون از جمعیت آفتاب
1-19- برگزاری جلسات با نیروی انتظامی، بهزیستی و ...
1-20- تهیه مقالات پیرامون مضرات مصرف موادمخدر از جمله: جزوه اكستاسی

مقالات علمی، كتب، فیلم و سایر اقدامات اطلاع‌رسانی

- تهیه و تكمیل، كتاب موادمخدر، اعتیاد و قوانین منع آن، تهیه كتاب مددكاری گروهی، (در این كتاب فعالیت كار گروهی NA به تفسیر شرح داده شده است).
- تهیه و تكمیل تحقیق و بررسی اعتیاد بین 800 نفر از معتادین در سراسر كشور و در بین جوانان ـ تهیه كتاب نگاهی به اعماق فحشاء در زمینه انحرافات اجتماعی زنان و اعتیاد ایشان، كتب فوق در آرشیو جمعیت آفتاب موجود و بزودی پس از رفع نقائص جهت مطالعه دانش‌پژوهان تقدیم خواهد شد.
- تهیه كتاب «فرهنگ اعتیاد» با پژوهشی در متون ادبی و دیوان اشعار، پاره‌فرهنگ اعتیاد و واژه‌های مستعمل و رایج بین معتادین (در دست اقدام)
- تحقیق و بررسی در سلسله زنجیره آسیب‌های اجتماعی،‌متصل به اعتیاد (در دست اقدام)
- از دیگر فعالیت‌های عملی و فرهنگی جمعیت می‌توان از تهیه جزوات آموزشی، بولتن داخلی، فیلم‌های مستند آموزشی، استعلام و استفتاء از مراجع عظام پیرامون حرمت مصرف موادمخدر و دریافت نظرات ایشان، برگزاری سمینارهای مربوط به پیشگیری و درمان اعتیاد. ارائه طرح تحقیقاتی و فراخوان مقاله در جهت كاهش تقاضای موادمخدر
- برگزاری مسابقات مقاله‌نویسی، نقاشی و گرافیك با موضوعات مرتبط با اعتیاد
- برگزاری جلسات ورزشی، فوتبال و كوهنوردی

2) فعالیت‌های پیشگیرانه

برنامه‌های پیشگیرانه جمعیت آفتاب بدین شرح می‌باشد:

1- اطلاع‌رسانی و آموزش به خانواده‌ها:
الف: با برقراری جلسات برای خانواده‌هایی كه یك یا چند نفر از اعضاء آنها در معرض خطر ابتلا به مصرف موادمخدر می‌باشند. در این جلسات از متخصصین پیشگیری، روانشناسی، مددكاری و علوم تربیتی استفاده خواهد شد.
ب: تهیه جزوات و ارائه به خانواده‌ها در حد و سطح اطلاعات و آگاهی ایشان در زمینه تعلیم و تربیت و آگاه‌نمودن اعضاء‌خانواده پیرامون خطرات احتمالی آسیب‌های اجتماعی از جمله اعتیاد.
ج: اطلاع‌رسانی به خانواده و جامعه از طریق مطبوعات و صداوسیما، تشریح مضرات مصرف موادمخدر،‌آگاهی‌رسانی در خصوص آثار تخریبی فرهنگ اعتیاد.
2- اطلاع‌رسانی و آموزش به مربیان و مشاوران در سطح مدارس راهنمایی و دبیرستان‌ها، همچنین آگاهی‌دادن به مسئولان خانه و مدرسه از طریق آموزش حضوری، گزارشات و تحقیقات، تبادل افكار و مباحثات علمی، همچنین ارائه اینگونه اطلاعات از طریق سیمای جمهوری اسلامی در ساعاتی كه پربیننده‌تر می‌باشد.
3- آگاهی‌رسانی به اقشار مختلف اجتماعی از طریق گزارشات پژوهشی از جمله «سرگذشت پژوهی» تحقیقات مربوط به درمان اعتیاد، و سایر تحقیقات علمی كه در زمینه اعتیاد تهیه خواهد شد.
4- ارائه تجربیات و دست‌آوردهای مثبت ترك اعتیاد و اشاعه آن به سایر نهادهای ذیربط، و همچنین دریافت روش‌های مناسب سایر نهادها و تقویت بنیه علمی و عملی جمعیت آفتاب.
5- گسترش زیرمجموعه جمعیت آفتاب در استان‌ها و شهرستان‌ها و هماهنگی با ایشان در جهت دست‌یابی به مقاصد قابل دسترسی و انتقال تجربیات مثبت ستاد مركزی جمعیت آفتاب به آن مؤسسات،‌ (قابل ذكر اینكه در حال حاضر تعداد 13 واحددر سطح كشور تحت عنوان جمعیت آفتاب فعالند لیكن به علت كمبود امكانات مالی و روش‌های تخصصی فعالیت چشمگیر و مناسبی ارائه نمی شود اما با برنامه‌های آینده امید به توسعه فعالیت‌های مناسب وجود دارد).
6- تلاش در ایجاد هماهنگی بین جمعیت‌های غیردولتی ذیربط جهت جلوگیری از تكرار روش‌ها، و هدر رفتن امكانات، و مبادلات فكری و استفاده از تجربیات علمی و عملی ایشان.
7- برقراری ارتباط با مؤسسات N.G.Os سایر كشورها در جهت جذب كمك‌های مادی و معنوی، دست‌یابی به اطلاعات جهانی، معرفی N.G.O های فعال در سطح جامعه، دست‌یابی به روش‌های مناسب ترك اعتیاد، ارائه تجربیات و روش‌های موجود در ایران به فعالان جهانی، كسب اطلاعات علمی و تحقیقات جهانی در امر اعتیاد.
8- تهیه بولتن،جزوات، كتب و مقالات علمی در سطوح مختلف جامعه.
9- ایجاد پایگاههای اطلاع‌رسانی به منظور استفاده بهینه از ظرفیت‌های داوطلبان و نیروهای مردمی جهت دست‌یابی و تحقق اهــداف و برنــامه‌های جمعیت، سیستم نرم‌افزاری بانــك اطلاعــاتی DATA BASE و شبـــــكه‌اینــــترنتـــــی web site مركــزی‌به آدرس: www.AftabSociety.org و پست الكتریكی headoffice@aftabsociety.org برقرار گردیده.

3) فعالیت‌های درمانی

جهت تحقق مراحل درمانی اقدامات ذیل انجام گردیده است:

1- شناسایی پزشكان و متخصصین درمان اعتیاد در كشور و برگزاری جلسات مشورتی.
2- تشكیل دبیرخانه علمی پزشكان در بخش درمان كه در اولین حركت خود، اولین همایش علمی ـ راهبردی درمان اعتیاد را در تاریخ 9/4/78 برگزار نمود. در این همایش كه با حضور بیش از 300 تن از پزشكان، متخصصان، مسئولان و نمایندگان مجلس برگزار شد، بیماری اعتیاد در حوزه‌های بالینی و غیربالینی مورد بحث و بررسی قرار گرفت. این همایش با صدور بیانیه‌هایی مبنی بر انجام اقدامات همه‌ جانبه ارگان‌های مربوطه به منظور زمینه‌سازی برای بهبود كیفی و توسعه ظرفیت‌های درمانی اعتیاد در كشور به كار خود خاتمه داد.
3- پیگیری و تلاش در جهت تصویب آیین‌نامه ایجاد كلینیك‌های درمان اعتیاد توسط بخش خصوصی از طریق وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی.
4- ایجاد مركز مشاوره درمانی برای زنان و مردان در استان تهران بطور رایگان در روزهای شنبه، دوشنبه و چهارشنبه.
5- ایجاد مراكز مشاوره درمانی برای زنان و مردان در رباط كریم و فرهنگسرای خاوران.
6- اخذ مجوز موافقت اصولی شماره 47024/1/890 مورخ 10/12/81 به منظور تاسیس مركز درمان و بازتوانی معتادین سرپایی.
7- اخذ مجوز موافقت اصولی شماره 5099/100800 مورخ 22/4/82 به منظور تاسیس مركز درمانی و بازتوانی اقامتی معتادان با ظرفیت 30 نفر
8- اقدام در جهت اخذ پروانه بهره‌برداری
9- انجام تغییرات و تعمیرات لازم در دو طبقه از ساختمان كلینیك كه حتی‌المقدور جوابگوی درمان سرپایی و هر نوع بستری باشد.
10- كلیه نیازهای تجهیزات پزشكی، دارویی، بهداشتی و مصرفی مورد نیاز.
11- نیازهای پرسنلی طی لیستی تهیه و فراخوان لازم انجام شد.
12- برنامه‌ریزی در جهت شیوه و پروتكل پذیرش بیماران در سه مورد درمان سرپایی، بستری عادی و بستری با روش سریع از بدو ورود تا ترخیص و ادامه فعالیت‌های گروهی ایشان برنامه‌ریزی گردید.
13- برنامه‌ریزی جهت كلینیك‌های مشاوره‌ فردی، خانوادگی و همچنین فعالیت‌های گروه‌درمانی و روانشناسی و روانپزشكی، طبق استانداردهای مربوطه.
14- تهیه مدارك مربوط به پذیرش، بستری و ترخیص بیماران تهیه و نیز كلیه اقدامات اداری جهت راه‌اندازی كلینیك.
لازم به ذكراست درصورت‌تامین‌اعتبارات‌ومكان موردنیاز جهت توسعه كلینیك‌های درمانی می‌توان ‌دروسعت‌بخشیدن این مركزوراه‌اندازی مراكزدیگردر تهران و سایر استان‌ها و شهرستان‌ها اقدام نمود.
درمان وابستگی به موادمخدر به سه طریق ذیل در كلینیك تخصصی جمعیت آفتاب انجام می‌گیرد.
واحد درمان جمعیت آفتاب در دو بخش سرپایی و بستری با همكاری روانپزشكان، پزشكان عمومی، روانشناس، مددكار و كادر پیراپزشكی فعال می‌باشد و تابحال بیماران زیادی ویزیت و سم‌زدایی گردیده‌اند.
اصولاً درمان وابستگی به موادمخدر به سه طریق انجام می‌پذیرد:

1- درمان سرپایی:
سم‌زدایی به صورت سرپایی با همكاری فرد متقاضی و خانواده ایشان كه شامل مراحل زیر می‌باشد:
- مشاوره مددكاری
- معاینات اولیه و انجام دستورات دارویی توسط روانپزشكان و پزشكان عمومی
- مشاوره‌های فردی توسط روانشناس
- مشاوره‌های خانوادگی
- مشاوره‌های گروه‌درمانی

2- روش بستری:
سم‌زدایی با بستری نمودن فرد متقاضی به مدت 5-4 روز در كلینیك تخصصی جمعیت آفتاب كه بعد از معاینات بالینی و بستری شدن بیمار كلیه امور مربوط به معاینات، مصرف داروهای تجویزی با هماهنگی روانپزشك و كادر متخصص درمان صورت گرفته و بعد از ترخیص بیمار به واحد مددكاری جهت برنامه‌های مشاوره‌ای و ادامه ترك معرفی می‌شود.

3- روش درمان سریع:
این روش درمانی روشی بسیار جدید و تخصصی می‌باشد و در كوتاه‌ترین مدت بیمار سم‌زدایی شده و وابستگی جسمی به موادمخدر در ایشان زایل خواهد شد.
در این روش بیمار پس از یك تا سه روز از كلینیك ترخیص و به واحد مددكاری جهت پیگیری معرفی خواهد شد.
شایان ذكر است كه بیمار در مراحل فوق به‌طور مداوم تحت نظر پزشك و روانپزشك و كادر تخصصی مربوطه خواهد بود.

4) برنامه‌های پیگیری جمعیت آفتاب

1- بیماران درمان‌یافته جسمی، پس از ترخیص از كلینیك به بخش روان‌درمانی و مددكاری گروهی، جهت گروه‌درمانی معرفی می‌گردند، تا در جلسات بحث و گفتگو شركت نمایند. كه مهمترین هدف از اجرای این قسمت كه با مفهوم «پیگیری» قابل اجرا می‌باشد به شرح زیر است:
(تاثیرپذیری‌افراد ازیكدیگر جهت ادامه ترك، و تبادل نظرات و یاری رسانی به یكدیگر در امر «درك احساسات»، «همنوائی»، «تشریك مساعی»، «اشتراك مسئله»، «ترمیم ساختار شخصیت» و «قبول مسوولیت»)
2- بررسی و تحقیق زمانبندی شده پیرامون پیگیری ترك اعتیاد و دست‌یابی به روش‌های حمایت خانواده، آگاهی افراد ترك كرده پیرامون ادامه ترك، استفاده از تجربیات بیماران رها شده از اعتیاد به نفع سایر افراد ترك كرده.
3- حمایت خانواده‌ها و كودكانی كه سرپرست خانواده ایشان از اعتیاد صدمه دیده‌اند (فوت‌شدگان، مطلقه‌شده‌ها، بی‌خانمان‌ها و غیره) و معرفی ایشان به موسسات ذیربط از جمله كمیته امداد (ره) و سازمان بهزیستی.
4- سعی در هدایت و حمایت از افراد سالم شده در زمینه كاریابی و یا بازگشت به مشاغل از دست داده.
5- تهیه گزارش با مستندات تجربی جهت ارائه به مسئولان ذیربط در امر، شناخت هرچه بیشتر اعتیاد و سوء مصرف داروهای روان‌گردان.